දුම්කොළ සහ මධ්යසාර පිළිබඳ ජාතික අධිකාරිය (NATA) විසින් මෑතකදී ඉදිරිපත් කරන ලද, 2010 වර්ෂයෙන් පසු උපන් පුද්ගලයින් සඳහා දුම්කොළ අලෙවිය සදාකාලිකව තහනම් කිරීමේ (Tobacco Free Generation – TFG) මුදාගැනීමේ උදාර අරමුණ අප සැම අගය කළද, මතුපිටින් පෙනෙන හෝ තහවුරු නොකළ ජාත්යන්තර අත්දැකීම්වලට අනුව මෙවැනි “පරම්පරාගත තහනමක්” යනු ප්රායෝගිකව ක්රියාත්මක කළ නොහැකි ක්රියාවලියකි. විශේෂයෙන්ම, ඔස්ට්රේලියාවේ වේප් තහනම වැනි උදාහරණ දෙස බැලීමේදී පෙනී යන්නේ, දැඩි තහංචි පැනවීම මගින් බලාපොරොත්තු වූ ප්රතිඵල ලැබෙනවා වෙනුවට නීති විරෝධී කළු කඩ වෙළඳපොළ ශීඝ්රයෙන් වර්ධනය වූ ආකාරයයි. එමෙන්ම, මැලේසියාවේ මූලික අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ මතු වූ ගැටලු මගින් පැහැදිලි වන්නේ මෙවැනි පනත් මගින් පුද්ගල අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය වන බවත්, එය නීති විරෝධී කළු කඩ වෙළඳපොළ දිරිමත් කරන අසාර්ථක ක්රමවේදයක් බවත්ය.
මෙවැනි තහනම් පනත් මගින් වයස මත පදනම් වූ වෙනස්කම් කිරීම් සිදු වන බැවින්, එය පුද්ගල නිදහස, සමානාත්මතාවය සහ නීතිය ඉදිරියේ ඇති සමාන ආරක්ෂාව පිළිබඳ මූලික අයිතිවාසිකම් බරපතළ ලෙස උල්ලංඝනය කිරීමක් ලෙස සැලකිය හැකිය. මැලේසියාවේ හිටපු අගවිනිසුරු සාකි අස්මි (Zaki Azmi) මහතා පෙන්වා දුන් පරිදි, එක් පරම්පරාවක වැඩිහිටියන්ගේ තේරීමේ නිදහස අහිමි කිරීම වෙනස්කම් කිරීමකට ලක් කිරීමකි. 2023 වසරේදී මැලේසියානු රජය මෙම TFG යෝජනාව ඉවත් කර ගත්තේ එය එරට ව්යවස්ථාවට පටහැනි බවට නීතිපති කාර්යාලය ලබා දුන් උපදෙස් මත වන අතර, නවසීලන්ත රජය ද මෙවැනි නීති මගින් සදාකාලිකවම “බාලවයස්කරුවන්” ලෙස සැලකෙන වැඩිහිටි පිරිසක් නිර්මාණය වන බව පවසමින් එම පනත අත්හිටුවීමට පියවර ගත්තේය.
හුදු තහනම් කිරීම් ඉතිහාසය පුරාම අසාර්ථක වී ඇත්තේ එය නීති විරෝධී කළු කඩ වෙළඳපොළ ශීඝ්රයෙන් වර්ධනය වීමට මඟ පාදන බැවිනි. භූතානය 2010-2020 කාලය තුළ දුම්කොළ සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කළ ද, 2020 වන විට එහි දුම්කොළ භාවිතයේ ප්රවණතාව 24% ක් වැනි ඉහළ මට්ටමක පැවති අතර සියලුම අලෙවියන් නීති විරෝධී ලෙස සිදු විය. මෙම අසාර්ථකත්වය හේතුවෙන් සහ කළු කඩ වෙළඳපොළ පාලනය කිරීමේ අරමුණින්, භූතානය පසුව දුම්කොළ තහනම ඉවත් කර එය නැවත නීතිගත කිරීමට පියවර ගත්තේය. ශ්රී ලංකාව තුළ ද මෙවැනි නීතියක් ක්රියාත්මක වුවහොත්, එය වයස මත පදනම්ව පුරවැසියන් කොටසකට පමණක් බලපාන අසාධාරණ වෙනස්කම් කිරීමක් වන අතර, මෙවැනි ප්රායෝගික නොවන නීති පසුව නැවත වෙනස් කිරීමට හෝ අහෝසි කිරීමට රජයට සිදුවනු ඇත. නවසීලන්ත සෞඛ්ය අමාත්යාංශය ද මීට පෙර අනතුරු අඟවා ඇත්තේ, මෙවැනි තහංචි මගින් අපරාධ කල්ලි විසින් තවත් නීති විරෝධී නිෂ්පාදනයක් අලෙවි කිරීමට පෙළඹෙන බවත්, එමගින් සමාජීය ගැටලු තවත් සංකීර්ණ වන බවත්ය.
සම්පූර්ණ තහනමකට වඩා වර්තමානයේ ලොව පිළිගත් සාර්ථකම ගෝලීය ප්රවණතාවය වන්නේ හානිය අවම කිරීමේ (Harm Reduction) ප්රවේශයයි. නවසීලන්තය සහ පකිස්ථානය වැනි රටවල් දැනටමත් දුම් රහිත නිකොටින් නිෂ්පාදන නීතිගත කරමින් මෙම ප්රවේශය සාර්ථකව අනුගමනය කරනු ලබයි. ඕක්ලන්ඩ් විශ්වවිද්යාලයේ මහාචාර්ය රූත් බොනිටා මහත්මිය පවසන පරිදි, පරම්පරාගත තහනම අනවශ්ය පියවරක් වන අතර මීට වඩා සාර්ථක සහ පහසු ක්රමවේද ලොව පවතී. ශ්රී ලංකාවට ද අවශ්ය වන්නේ හුදු තහනමක් නොව, දුම්වැටිවලට වඩා හානිය අවම විකල්ප කෙරෙහි ජනතාව යොමු කරන විද්යාත්මක වැඩපිළිවෙළකි. මේ සඳහා හානිය අවම දුම් රහිත නිකොටින් නිෂ්පාදන ජනතාවට සාධාරණ සහ පහසුවෙන් ළඟාවිය හැකි මිලකට ලබාගත හැකි වන පරිදි විධිමත් නීතිමය සහ නියාමන රාමුවක් සකස් කිරීම අත්යවශ්ය වේ. මැලේසියාවේ පුද්ගලික වෛද්ය වෘත්තිකයින්ගේ සංගමය පෙන්වා දෙන පරිදි, හානිය අවම කිරීමේ ක්රමවේදයන් ප්රතිපත්තිවලින් බැහැර කිරීම යනු දුම්කොළ වසංගතය මර්දනය කිරීමට ඇති සාර්ථක අවස්ථාවක් මඟහැර ගැනීමකි.
එබැවින්, දුම්කොළ පාලනය සඳහා හදිසි තහනම් පැනවීමට වඩා, පවතින නීති රෙගුලාසි යාවත්කාලීන කරමින් සහ හානිය අවම නවීන විකල්පයන් සඳහා විධිමත් නියාමන රාමුවක් සකස් කරන ලෙස අපි ප්රතිපත්ති සම්පාදකයින්ගෙන් ඉල්ලා සිටිමු. මීළඟ පරම්පරාවට වඩාත් සෞඛ්ය සම්පන්න අනාගතයක් උදාකර දිය හැක්කේ තහනමෙන් පෝෂණය වන නීති විරෝධී වෙළඳපොළකට ඔවුන් බිලි දීමෙන් නොව, ප්රායෝගික සහ විද්යාත්මක විසඳුම් සමඟින් මහජනතාව දැනුවත් කිරීමෙන් පමණි.
ශ්රී ලාල් සෝමවීර විසිනි
(කතුවරයා වසර 25 කට වැඩි පළපුරුද්දක් ඇති ස්වාධීන බදු උපදේශකයෙකි)